Diz artrozu ve diz protezi

DR. DEPAEPE

1. DİZİN ANATOMİSİ

De knie wordt gevormd door 3 beenderen : het dijbeen (femur), het scheenbeen (tibia) en knieschijf (patella).

Femurun uçları, kaval kemiği ve diz kapağının arkası kıkırdak ile kaplıdır.

Bu kıkırdak, birbirine zıt olan eklem yüzeylerinin düzgün ve ağrısız bir şekilde sürtünmesini sağlar.

Femur ile kaval kemiği arasında iç menisküs (medial menisküs) ve dış menisküs (lateral menisküs) olmak üzere 2 amortisör bulunur.

Güçlü bağlar (medial kollateral bağ, lateral kollateral bağ, ön çapraz bağ ve arka çapraz bağ) femuru kaval kemiğine bağlar.

Diz ayrıca femur ve kaval kemiğindeki kas grupları tarafından da kontrol edilir.

2. DİZ ARTROZU: kıkırdak aşınması ve yıpranması

Diz osteoartriti, kemik uçlarındaki koruyucu kıkırdak tabakasının hacim ve kalitesinin giderek azaldığı kronik bir aşınma ve yıpranma sürecidir.

Yaşla birlikte kıkırdak azalmasının yanı sıra menisküs dokusunun kalitesi de azalır. Menisküslerde aşınma ve yıpranma sonucu çatlaklar oluşur ve darbe emici fonksiyonlarını daha az yerine getirirler.

Kıkırdağın hasar görmesi sonucunda kemik uçları doğrudan birbirine sürtünerek ağrıya neden olur.

Aşınma ve yıpranma sonucunda dizde şekil bozukluğu (O-bacak veya X-bacak) meydana gelecektir.

3. Kıkırdak hasarının DİĞER NEDENLERİ

• Osteoartrit, kıkırdak hastalığının (yaşlılığa bağlı, kazaya bağlı, obeziteye bağlı) en sık görülen nedenidir.
• Romatoid artrit, aynı zamanda dizini de etkileyebilen ve kıkırdak dokusunu tahrip edebilen, vücudun inflamatuar bir hastalığıdır.
• avasküler nekroz, kemiğin bir kısmının öldüğü bir durumdur. Bu, kıkırdak altındaki kemiğin çökmesine ve osteoartrite ilerlemesine yol açar.

4. “Kırık” diz şikâyetleri

• egzersiz yaparken, egzersiz yaparken, yürürken ağrı şikayetlerinin artması; Bisiklete binmek ve yüzmek genellikle yürümekten daha etkilidir.
• Başlangıçta sertlik vardır, sabah tekrar esnek hale gelmek zaman alır.
• diz şişmesi.
• dizde sarkma hissi.
• Dizin hareket kabiliyetinin kaybı, dizi düzleştirme yeteneğinin azalması.
• genel olarak daha az aktif işlevsellik: o kadar uzağa yürüyememek, merdivenleri daha az çıkabilmek, uzun araba yolculuğu yapmakta daha zorlanmak vb.

5. AMELİYAT DIŞI TEDAVİLER

5.1 İlaç

Semptomları kontrol altına almak için analjezik ve antiinflamatuar ilaçlar kullanılabilir.

5.2 Diyet takviyeleri

Kondroitin ve glukozamin en sık kullanılan besin takviyeleridir. Zerdeçal da sıklıkla kullanılır.

Büyük bilimsel çalışmalarda etkisi bugüne kadar oldukça sınırlı kalmıştır.

5.3 Enjeksiyonlar veya sızıntılar

Kortikoidler en sık kullanılmaktadır. Bunlar esas olarak analjezik, antiinflamatuar ve anti-şişme etkisi sağlar.

Sayı genellikle yılda 3 ile sınırlıdır.

Hyaluronik asit (viskoz takviyesi) veya “jel enjeksiyonları”

Hyaluronik asit normalde sağlıklı eklemlerde bulunan jel benzeri bir maddedir. Kıkırdak tabakalarının kayganlaştırıcısı, amortisörü ve dolayısıyla koruyucusu olarak görev yapar.

Osteoartritte vücudun kendi hyaluronik asidinin hem kalitesi hem de miktarı gözle görülür şekilde azalır. Hasarlı kıkırdakların beslenmesi ve korunması zorlaşır

Yapay olarak enjekte ederek osteoartrit semptomlarını kontrol etmeye çalışıyoruz. Tekrar tekrar hyaluronik asit enjekte etmek vücudun kendi hyaluronik asit üretimini uyarabilir. Bu sonuca ulaşmak için genellikle 3 enjeksiyon gereklidir.

Tedavi edilen hastaların yaklaşık %30'u tamamen ağrısız hale gelirken %20'sinde hiçbir etki görülmez.

Enjeksiyonlardan sonraki etki 18 aya kadar sürebilir. Şikayetlerin tekrarlaması durumunda enjeksiyonlar tekrarlanabilir.

PRP veya trombosit açısından zengin plazma

PRP kendi trombositlerimizin onarım yeteneklerini kullanır. Bu trombositlerin kronik tendon iltihabının tedavisinde faydalı etkileri zaten biliniyordu, ancak son zamanlarda dizde osteoartrit için yapılan enjeksiyonlarla ağrı şikayetleri, şişlik ve azalan işlevsellik üzerinde de faydalı bir etki fark ettik.

Kan testinden sonra plazma (trombosit içeren), bir santrifüj vasıtasıyla diğer kan hücrelerinden (beyaz ve kırmızı kan hücreleri) ayrılır. Trombositler izole edilir ve dize enjekte edilir.

Kök hücre tedavisiyle inflamasyonun neden olduğu ağrıyı kontrol altına almaya, kıkırdak yıkımının ilerlemesini durdurmaya ve böylece eklem fonksiyonunu iyileştirmeye çalışıyoruz.

Karın yağının klasik liposuction'ı, kök hücrelere mümkün olduğunca az zarar verecek şekilde standart bir protokol kullanılarak gerçekleştirilir. Liposuction aspiratı, sonunda eklem içine (eklem içine) enjekte edilen saf bir aspirat elde edilene kadar bir santrifüjde birkaç kez yıkanır.

5.4 Yaşam tarzını ve aktiviteyi ayarlayın

• sık sık hareket etmeye devam edin.
• düzenli olarak bisiklet sürün.
• Aşırı kilolardan kaçının: Merdiven çıkarken bazen vücut ağırlığınızın 8 katı kadarı dizinizden geçer! Sınırlı bir kilo kaybı zaten şikayetlerde iyileşmeye yol açabilir.

5.5 Fizyoterapi

Diz çevresindeki kas kütlesini güçlendirmek için özel egzersizler öğrenmek ağrının hafiflemesine yol açabilir.

5.6 Diz bandajı veya desteği

Belirli durumlarda bu, ağrının hafiflemesine yol açabilir. Bazen bu aynı zamanda dizin etkilenen kısmını bir süreliğine rahatlatmak için de reçete edilir (boşaltma desteği).

5.7 Kemer destekleri

Artroza bağlı bacak eksen bozukluğu gelişirse, bu durum bazen ortopedik tabanlıkla düzeltilebilir. Ortopedik tabanlık artrozun ilerlemesini durduran bir tedavi değildir.

6. TOTAL DİZ PROTEZİ: “yeni” veya “sahte” diz

Yukarıdaki tedaviler başarısız olursa veya osteoartrit çok ilerlemişse, diz ekleminin tamamen veya kısmen değiştirilmesine devam etmeliyiz.

Diz protezinde dizin tamamı alınmaz! Yalnızca femur ve kaval kemiğindeki hasarlı kıkırdak katmanları, orijinal dizin doğal şeklini mükemmel şekilde taklit eden özel bir implantla değiştirilir. Diz kapağının arkası da sıklıkla yeni bir katmanla değiştirilir.

İki metal tabaka arasına yeni amortisör olarak plastik tabaka (aşınmaya dayanıklı polietilen) yerleştirilmiştir. Çoğu durumda implantlar kemiğe özel bir kemik çimentosu (çimentolu protez) ile tutturulur.

Protez takılması sırasında bacağın ekseni de normal pozisyona getirilir.

Bütün bunlar, ameliyat sonrası rehabilitasyonu hızlandıran, yan bağların korunduğu kas koruyucu bir teknik kullanılarak yapılır.

7. YENİLİK: Özelleştirilmiş cihaz (PSI: hastaya özel cihaz)

Tegenwoordig is het mogelijk om met behulp van 3D scanners en 3D printing een model van de knie te laten maken op voorhand. Aan de hand van dit model worden instrumenten gemaakt op maat voor uw knie voor éénmalig gebruik. Dit vergemakkelijkt deels de ingreep en verkort de operatietijd, maar gaat gepaard met een extra kost. Deze toepassing kan zeer nuttig zijn bij speciale gevallen, maar is geenszins bedoeld om voor elke operatie te gebruiken.

8. YENİLİK: Robotik cerrahi

Robot çalıştırılarak protezin konumu hastanın spesifik anatomisine göre ayrı ayrı ayarlanabilir. Özel radyografi ve/veya tarama yoluyla dizin 3 boyutlu modeli önceden oluşturulur. Robot, bu 3 boyutlu modeli temel alarak çok hassas kesim bölümleri ve protez bileşenlerinin hassas konumlandırılması konusunda bize yardımcı olabiliyor. Bu şekilde hasta memnuniyetinin daha da artmasını ve implantın daha uzun süre hayatta kalmasını umuyoruz.

Dezavantaj olarak, daha yüksek bir maliyetin yanı sıra komplikasyonları da (örn. enfeksiyon) da beraberinde getirebilecek daha uzun bir çalışma süresinden bahsetmeliyiz.

Kulağa çelişkili gelebilir ama bugüne kadar diz protezi yerleştirmek için robot kullanmanın faydası henüz bilimsel olarak kanıtlanmadı!

9. YARI DİZ PROTEZİ veya “yarım diz”

Dizin sadece bir kısmı hasar görür (iç veya dış) ve sadece bu kısım yeni bir yüzey alır. Dizin hasar görmeyen kısımları yeni bir katman almaz.

Yarım diz protezi üst bacağa implant ve alt bacağa implanttan oluşur. Amortisörü değiştirmek için aralarına sert bir plastik (polietilen) tabakası uygulanır. 'Yarım' protezde diz kapağının kıkırdak tabakası değiştirilmez. Bu protez kemik çimentosu ile veya kemik çimentosu olmadan yerleştirilebilir ancak genellikle yerleştirme kemik çimentosu olmadan yapılır.

Bu tip diz protezinin en büyük avantajı çapraz bağlar da dahil olmak üzere kendi dizinizin büyük bir kısmının korunabilmesidir. Hastalar için bu, daha hızlı rehabilitasyon ve daha doğal hissettiren bir diz anlamına gelir.

Bu prosedür elbette ancak dizin yalnızca bir bölmesinin etkilenmesi ve diğer iki bölmesinin sağlam olması durumunda mümkündür.

10. PATELLOFEMORAL PROTEZ veya diz kapağı protezi

Eğer kireçlenme dizin ön bölümünde (diz kapağının arkası ve uylukta diz kapağının kaydığı oyuk) meydana gelmişse böyle bir protez yerleştirilebilir. Şikayetlerin bu bölümle sınırlı olup olmadığını önceden kontrol etmek önemlidir.

Troklea (uyluktaki oluk) yerini metal bir bileşenle değiştirir ve diz kapağına plastik (polietilen) bir bileşen yerleştirilir. Her iki bileşen de kemiğe kemik çimentosu ile bağlanır.

11. ANESTEZİ veya diz protezi anestezisi

İşlem, kısa bir genel anestezi altında, lokal anestezi ile birlikte lokorejyonel blok (Addüktör Kanal Bloğu ve LIA: lokal infiltrasyon anestezisi) yoluyla gerçekleştirilir. Bu, ağrının daha iyi giderilmesini, güçlü ağrı kesicilere (örn. morfin türevleri) daha az ihtiyaç duyulmasını ve daha az mide bulantısını sağlar. Bütün bunlar rehabilitasyonun mümkün olan en kısa sürede başlayabilmesini sağlar (hastanemizdeki hızlı iyileşme protokolüne göre).

Bazı tıbbi durumlarda, hafif sedasyonla birlikte spinal anestezi tercih edilir.

Ortopedi cerrahınız ameliyattan önce bunu size açıklayacaktır. Elbette anestezi uzmanına anestezi ile ilgili sorular da sorulabilir.

12. Diz protezi komplikasyonları

Komplikasyonlar her prosedürün doğasında vardır. Komplikasyonsuz işlem diye bir şey yoktur. Kural olarak bunlar nadiren meydana gelir.

Komplikasyon riskini çok düşük tutmak için tüm önlemler standart olarak alınmaktadır.

Enfeksiyonlar Yara izinin etrafında yüzeysel olarak veya protezin etrafında daha derinde oluşabilir. Enfeksiyon işlemden kısa bir süre sonra gelişebildiği gibi bazen yıllar sonra da gelişebilir. Yüzeysel enfeksiyonlar genellikle bir antibiyotikle tedavi edilebilir. Derin enfeksiyonlar genellikle eklemin sulanması veya bazen protezin çıkarılması ve sonrasında uzun süreli antibiyotik alınmasını içeren büyük bir ameliyat gerektirir.

Vücudunuzun herhangi bir yerinde enfeksiyon varsa, bunu doktorunuzla hızlı bir şekilde konuşmanız akıllıca olacaktır. Bu enfeksiyonu tedavi etmek ve böylece kan yoluyla proteze enfeksiyon riskini önlemek için antibiyotiklere hızlı bir şekilde başlamak gerekebilir; diş apsesi.

Kan pıhtısı / Flebit. Bu pıhtılar bacağın alt kısmında oluşursa akciğerlere gidebilir ve yaşamı tehdit eden pulmoner emboliye neden olabilir. Bunu önlemek için koruyucu önlem olarak ilk ay mutlaka enjeksiyon veya ilaç verilir. Daha sonra yeterince egzersiz yapmak, yürümek, bisiklete binmek vb. önemlidir.

Aşırı skar oluşumu: artrofibroz. Bazı insanlar dahili olarak aşırı yara izi üretir. Bu durum dizin daha fazla sertleşmesine ve rehabilitasyonun daha zor olmasına neden olur. Bu nedenle ameliyattan sonra mümkün olan en kısa sürede egzersiz yapmaya başlamak ve sonrasında egzersiz terapisine günlük olarak devam etmek çok önemlidir.

Alerji. Bu neredeyse yok ve çok nadirdir. Bilinen spesifik metal alerjisi olan kişilere kaplamalı özel bir protez yerleştirilebilir.

Sinir yaralanması: Yara izi çevresinde yüzeysel duyu bozuklukları sık görülür; Bir sinir hasar gördüğünde ayağın düşmesi gibi ciddi sinir yaralanmaları son derece nadirdir.

Bu liste tam değildir ve asla tamamlanamaz. Henüz bilinmeyen veya tıp biliminde kanıtlanamayan bir komplikasyonun gelişme ihtimali her zaman vardır.

13. PROTEZİN SAĞLIĞI: Protezim ne kadar dayanır?

Yıllar geçtikçe plastik amortisör (polietilen) biraz aşınmaya başlar ve femur ve kaval kemiği üzerindeki implantlar genel olarak sağlam kalır. Ağır aktivite ve aşırı ağırlıkla polietilen daha hızlı aşınır.

Mevcut teknikler ve malzemelerle yaklaşık 20 yıl hayatta kalmasını bekliyoruz. Bu durum kazalar, aşırı zorlanma, enfeksiyonlar, hastalıklar vb. nedeniyle değişebilir.

Diz protezi aşındığında bazı durumlarda revizyon ameliyatı denilen işlemin yapılması gerekebilmektedir. Eski protez tamamen veya kısmen çıkarılarak yeni protez takılır.

Lancet'in 2019'da yakın zamanda yayınladığı bir yayında, total diz artroplastilerinin yaklaşık %82'sinin ve unikondiler diz artroplastilerinin yaklaşık %70'inin 25 yıllık bir ömrü vardır.

14. Protez yerleştirildikten sonraki MEMNUNİYET

Büyük bir uluslararası araştırma, hastaların %80'inden fazlasının sonuçlardan memnun olduğunu göstermektedir.

Cerrahi tekniğimizin nihai hedefi “unutulmuş diz”dir.

Total diz artroplastisi en sık yapılan ve en başarılı ortopedik ameliyatlardan biridir. Ancak ameliyat sonrası kısa ve uzun vadede hasta memnuniyeti farklılık gösterebilmektedir. Başlangıçta total diz protezi, yaşam beklentisi sınırlı olan yaşlı hastalar için geliştirildi, ancak ortopedide daha yeni ve daha iyi materyallerin geliştirilmesiyle birlikte sürekli gelişen gelişim nedeniyle, ciddi osteoartriti olan genç aktif hastalara da gerekli rezervle diz protezleri önerildi.

15. REHABİLİTASYON

İyi bir sonuç için egzersiz terapisini takip etmek önemlidir.

Egzersiz terapisinin rahat ilerleyebilmesi için yeterli ağrı kesici ilaç alındığından emin olun.

Rehabilitasyonun ilk aşaması hastanede gerçekleşir (yaklaşık 4 gün). Ameliyattan sonra hemen tüm ağırlığınızı yeni dizinize verebilirsiniz. İlk aşamada yara ağrısı nedeniyle bu bazen zordur. Bu nedenle bu başlangıç ​​aşamasında koltuk değneği kullanırsınız. Normal programa göre 2 hafta boyunca 2 koltuk değneği kullanırsınız, daha sonra 1 koltuk değneğine geçersiniz.

Daha sonra rehabilitasyon, verilen reçeteye göre gerçekleştirilir. Bu rehabilitasyonu evinizde kendi fizyoterapistiniz eşliğinde, hastanede veya bir rehabilitasyon merkezinde takip edebilirsiniz. 60 seans fizik tedavi uygulanır.

Rehabilitasyon başlangıç aşamasında hastadan hastaya büyük farklılıklar gösterebilir. Bunun tedavi edilen osteoartritin ciddiyeti, önceden var olan eksen sapmasının boyutu ve bağların durumu ile ilgisi vardır. İşlemden sonraki ilk haftalarda durumunuzu aynı sorunu yaşayan diğer kişilerle karşılaştırmamaya dikkat edin!

16. Protez sonrası SPOR?

Yürüme, yüzme veya bisiklete binme gibi aktif bir yaşam tarzı, iyi eklem hareketliliğini korumak için çok önemlidir. Diz protezinizi dikkatli ve bilinçli kullanmanız önemlidir. Çok ağır efordan kaçının, diz ekleminde dönme hareketlerinden kaçının, sık sık diz çökmekten kaçının, örneğin; bahçeyle uğraşırken. Bu tip protezlerin aşırı zorlanma olmadan normal, aktif bir günlük yaşam için geliştirildiğini asla unutmayın.

Veel personen denken dat het plaatsen van een totale knieprothese het einde betekent van een actief leven en het einde van elke sportactiviteit. Dit is zeker niet waar! Met een totale knieprothese is het zeker mogelijk om te wandelen, te zwemmen, te dansen, intensief te fietsen, te golfen, te tennissen (dubbel), te skiën, … Maar gebruik steeds uw verstand! Intensieve en pivoterende sporten bv. basketbal, lange afstand lopen, waterskiën, single tennis, … zijn eerder af te raden. Deze belastende sporten zullen ook de overlevingsduur van uw prothese verlagen.

17. MALİYET

Protezlerin geri ödemeleri devlet tarafından yakından takip edilmektedir. Her protez için en yüksek kalite de garanti edilir! Protezinizin büyük bir kısmı sağlık sigortanız tarafından karşılanır, ancak her zaman hasta veya kişisel hastane sigortası tarafından karşılanan bir ek ücret vardır. Sağlık sigortanızı veya sigortacınızı önceden bilgilendirmeniz en iyisidir. Diz protezinin ücreti türüne göre değişiklik gösterebilmektedir. Hastane sigortası, müşterek sigorta şirketinin karşılamadığı ek ücretlerin ödenmesine de müdahale eder.

Jan Palfijn hastanesinin web sitesinde (maliyet tahmini bölümü) ortalama bir hastane faturasına bakabilirsiniz.

https://www.janpalfijn.be/kostprijs-en-facturatie

18. Ameliyat sonrası GERÇEKLER

• Hastanede ne kadar kalacak? Kayıt 3 ila 4 gece sürer ve bazen kişiye göre değişir. Yaranın yeterince kuru olması, ağrının kontrol altında olması, dizinizin yeterince bükülebilmesi, koltuk değneklerini kullanabilmeniz ve merdivenleri rahatlıkla çıkabilmeniz gerekir.
• Ne zaman duş alabilirim? Yara kuruduktan sonra su geçirmez bir bandaj uygulanabilir, bu da duş almayı mümkün kılar!
• Şişme ilk haftalarda tamamen normaldir. Bazı durumlarda bu birkaç aya kadar sürebilir. Düzenli olarak buz uygulayarak ve bacağınızı kaldırarak şişliği azaltabilirsiniz.
• Dizde sıcaklık hissi. Bu aynı zamanda birkaç ay sürebilir ve çoğunlukla gerçekleştirdiğiniz faaliyetlere bağlıdır.
• Yara izi etrafında uyuşma hissi. Deri dizin ön kısmından kesildiği için sadece küçük sinir dallarının kesilmesi kaçınılmazdır. Bu uyuşukluk bölgesi 2 yıllık bir süre içerisinde düzelir ve azalır.
• Dizime tıkla. Bu, plastik amortisörün uyluktaki implanta karşı çıkardığı sestir. Bu başlangıçta çok sık meydana gelir. Bu aylar geçtikçe çok daha azalıyor.
• Sürüş: bu bireysel rehabilitasyonunuzun hızına ve kas gücünüzün iyileşmesine bağlıdır. Ameliyatlı bacağınız üzerinde yeterli kontrole sahipseniz, normalde işlemden yaklaşık 6 hafta sonra araba kullanmaya devam edebilirsiniz. Lütfen önceden araç sigortanızın koşullarını inceleyin.
• Çalışma engelliliği. Bu süre işin içeriğine göre oldukça değişken olup 6 hafta ile 9 ay arasında değişmektedir.
• Diz çök / tek dizinin üstüne otur izin veriliyor ancak rahat değilse, yeterli konfor sağlamıyorsa bir yastık kullanın.
• Havaalanındaki metal dedektörleri. Uçağa bindiğinizde metal dedektörleri gerçekten de devreye girebilir. Ancak güvenlik hizmetleri buna alışkındır ve protezinizin olduğunu hemen anlar. Uçak yolculuğu rezervasyonu yaptığınızda her zaman implant pasaportu talep edebilirsiniz.