AC Osteoartriti

DR. YVES DEPAEPE

AC ARTROZ veya AKROMIO-KLAVİKÜLER ARTROZ

1. NE

AC eklemi, akromiyon (omuz çatısı, kürek kemiğinin bir kısmı) ile köprücük kemiği (klavikula) arasındaki eklemdir. Eklem uçları kıkırdak ile kaplıdır ve aralarında bir çeşit menisküs (kıkırdak diski) bulunur.

Her iki kemik çıkıntı da birbirine güçlü bir kapsül (akromio-klaviküler bağlar) ile güçlü bir şekilde bağlanmıştır.

Yaşlandıkça eklem yıpranabilir. Kıkırdak aşınır, kemik uçları birbirine sürtünür ve sonuçta ağrıya neden olur. Buna sıklıkla eklemin alt tarafında papağan gagalarının (osteofit) gelişimi eşlik eder. Bu papağan gagaları alttaki omuz tendonunu itecek ve böylece bir tür sıkışmaya neden olacaktır.

2. NEDEN

• Genellikle eklemin ilerleyici aşınması ve yıpranmasından kaynaklanır.

• Uzun süreli fiziksel zorlanmalarda (örneğin yıllarca omuz seviyesinin üzerinde ağır fiziksel çalışma veya yıllarca güç kaldırma), aşınma süreci büyük ölçüde hızlanabilir veya köprücük kemiğinin ucunda bir tür dekalsifikasyon meydana gelebilir (osteoliz).

• Osteoartrit ayrıca bir kazadan veya omuza düşmeden (travma sonrası osteoartrit) sonra da gelişebilir.

3. ŞİKAYETLER

• Omuzun üstündeki ağrı, bu yer genellikle oldukça doğru bir şekilde gösterilebilir. Ağrı boyuna veya üst kola yayılabilir. Ağrı genellikle yüklerin omuz yüksekliğinin üzerine kaldırılmasıyla veya ağrılı kolun karşı omuza doğru hareket ettirilmesiyle daha da yoğunlaşır. Etkilenen omuzun üzerine yatmak genellikle çok acı vericidir.

• Papağan gagası veya iltihaplanma nedeniyle omuzun üst kısmında şişlik.

• Kolu hareket ettirirken omzun üst kısmındaki tıklama sesi.

4. MUAYENELER VE TEŞHİS

Hikayeye dayanarak, genellikle teşhis konusunda güçlü bir şüphe vardır. Doktor tarafından yapılan klinik muayene sırasında eklem genellikle basınca karşı çok hassastır. Özel testler de acı vericidir. Klasik radyografi, papağan gagasının aşınma derecesi ve boyutu hakkında fikir verir. Artro-BT taraması bazen diğer omuz ağrısı kaynaklarını tespit etmek için yapılır. Bazen doğru tanıyı koymak için kemik taraması gerekebilir (örneğin boyun anormallikleri de mevcutsa).

5. BEHANDELING

Şikayetlerin yeni başladığı durumlarda mutlaka ameliyatsız tedavi denenir.

AMELİYAT OLMAYAN TEDAVİ

• Dinlenin, ağrıya neden olan hareketlerden kaçının ve ağır yüklerden kaçının: ağır yükleri başınızın üzerine kaldırmayın.

• Antiinflamatuar ilaç.

• Hareketliliğin yeniden sağlanmasına, iltihaplanma sürecinin ortadan kaldırılmasına, germe egzersizlerinin öğrenilmesine ve kas geliştirme egzersizlerinin öğrenilmesine odaklanan fizyoterapi.

• Enjeksiyon. Enflamatuar süreci kontrol etmek için genellikle bir kortizon preparatı seçilir. Bu iki kez tekrarlanabilir.

Ameliyatsız tedavi hastaların büyük bir kısmı için yeterlidir. Kalıcı, çözümlenemeyen şikayetlerde veya şikayetlerin hızla geri dönmesi durumunda anahtar deliği ameliyatı düşünülmelidir.

AMELİYATLI TEDAVİ = AC rezeksiyonu, mumford ameliyatı

Anahtar deliği ameliyatı, omuz ağrısının diğer nedenlerini dışlamak için omuz ekleminin tam bir muayenesini içerir. Subakromiyal boşluk her zaman genişletilir (= subakromiyal dekompresyon) ve tüm papağan gagaları çıkarılır. Daha sonra köprücük kemiğinin ucundaki etkilenmiş, kırılmış kıkırdaktan bir parça çıkarılır. Köprücük kemiğinin ucunda oluşan boşluk kendiliğinden skar dokusuyla dolar.

ANESTEZİ VE HASTANEDE KALIŞ

Anahtar deliği ameliyatı, lokal anestezi (interskalen blok) ile birlikte kısa bir genel anestezi altında gerçekleştirilir.

İşlem sonrasında 1 gece hastanede kalacaksınız.

6. KOMPLİKASYONLAR

• En sık görülen komplikasyon donmuş omuz gelişmesidir (kapsülit veya kapsül iltihabı). Egzersiz terapisine hızlı bir şekilde başlanarak bu sorun önleyici olarak ele alınır.

• Çok büyük bir rezeksiyonun yapılması köprücük kemiğinin instabilitesine neden olabilir.

• Enfeksiyon, tromboflebit veya kan damarlarında veya sinirlerde hasar teorik komplikasyonlardır ancak gerçekte neredeyse yoktur.

7. REHABİLİTASYON

Donmuş omuzu önlemek için egzersiz terapisine ve/veya fizyoterapiye hızla başlanmalıdır.

İlk egzersizler hastanede öğretilir.

Fizyoterapiye başlamak için bir program da sağlanmaktadır.

İlk 3 hafta ağrı ve şişliğin kontrol altına alınması için destekleyici bandaj kullanılmalıdır. Sonrasında ağrı sınırı dahilinde en kısa sürede kolu bandajsız kullanmayı hedefliyoruz. İlk 6 hafta kesinlikle ağır bir zorlanma yaşanmamalıdır. İlk 3 ay boyunca tüm eforları sınırlamaya çalışıyoruz.

8. GERÇEKLER

• Deneyin acı reçete edilen ağrı kesiciler ve buz uygulamaları ile kontrol altına alınır.

• aşk yaralar temiz ve kuru. Duş alçısı (opsite, tegaderm vb.) ile duş alınmasına izin verilir. Dikişler 14 gün sonra evdeki hemşire veya doktorunuz tarafından alınabilir.

• Engellilik 3 hafta ile 4 ay arasındadır ve işin içeriğine bağlıdır. İşlemden önce bunu doktorunuzla görüşün.

• Araba kullanmak. Her iki elinizle rahatlıkla yön verebildiğinizi hissettiğinizde sürüşe başlayabilirsiniz. Bunu yapabilmek için kolunuzu rahatça omuz seviyesinin üzerine kaldırabilmeniz gerekir. Çoğu insan için bu, işlemden yaklaşık üç ila dört hafta sonradır.

• Spora yeniden başlama. İlk ağrı ve şişlik ortadan kalktıktan sonra 3 haftadan itibaren yürüyüşe ve bisiklete binmeye izin verilir. Diğer sporlara yeniden başlama bireysel olarak farklıdır ve oldukça spora özgüdür. Bu doktorunuzla tartışılabilir.