DR. YVES DEPAEPE
1. NE
Omuz eklemi oldukça hareketli bir eklemdir. Omuz topunu ve omuz yuvasını tişörtün üzerindeki golf topuna benzetebiliriz. Bu büyük esnekliğin ödediğimiz bedeli "istikrarsızlıktır".
İnstabilite, ampulün (humerus başı) sokette (glenoid) merkezde tutulamamasıdır. Eklem dengesizse, bu durum omuzun çıkmasına (luksasyon) yol açar. Bazen omuz da yerinden çıkma tehdidinde bulunur, ancak bu tamamen çıkığa (subluksasyon) yol açmaz.
Normal şartlarda omzun stabilitesini garanti altına almak için, omuz çevresinde güçlü takviye edici bağlar (bağlar) içeren sağlam bir membrana (kapsül) sahibiz. Ayrıca kapsülün bağlandığı yuva çevresinde sert, dik, kıkırdaklı bir halka bulunur. Rotator manşet kasları (anatomi ile aktif bağlantı), rotator manşetin topu yuvada merkezde tutmasıyla ek dinamik stabilite de sağlar.
Vakaların çoğunda (%95) baş öne doğru yer değiştirir (anterior luksasyon), sınırlı sayıda vakada (%5) kafa arkaya doğru yer değiştirir (posterior luksasyon). Omuz yerinden çıkarsa, üzerindeki kapsülün bulunduğu labrum yuvadan kopabilir (Bankart yaralanması). Bazen bir kemik parçası yuvadan bile kopabilir (kemikli bankart yaralanması).
Bijkomend ontstaat er een indeuking in de bol (humeruskop) van de schouder omdat deze tijdens de ontwrichting tegen de rand van de kom (glenoid) wordt geduwd (hill sachs letsel). Bij oudere mensen kan een ontwrichting ook gepaard gaan met een scheur in de rotator cuff.
Omuz çıkıklarında bazen sinirler gerilebilir. Bu iyileşme çoğu zaman aylar sürebilir.
2. NEDEN
Travmatik lüks
Çıkıkların en yaygın nedeni kaza sonrasıdır. Travma nedeniyle omuz eklemine yeterli kuvvet uygulandığında omuz aşırı pozisyona itilebilir ve yuvasından dışarı çekilebilir. Bir futbol maçı sırasında düşme buna bir örnek olabilir.
Travmatik olmayan lüks
Bu durum, bir nesneye uzanmak veya yatakta dönmek gibi minimum kuvvetle omuzun yerinden çıkmasıyla ortaya çıkar. Genellikle kendi kendine veya küçük bir yardımla tekrar ortaya çıkar. Bu tür lüksasyon esas olarak hiperlaks eklemleri olan kişilerde, örneğin dizlerini ve dirseklerini aşırı uzatabilen kişilerde görülür. Sert kapsül ve alttaki bağlar doğal olarak "gevşektir".
Edinilmiş istikrarsızlık
Omuzun sıklıkla ekstrem pozisyonlara getirildiği hareketler veya sporlar sırasında kapsül ve bağlar yavaş yavaş gerilir. Bu yavaş yavaş bir çıkığa neden olabilir.
3. ŞİKAYETLER
Çıkık durumunda ani, dayanılmaz bir ağrı oluşur ve artık omzunuzu hareket ettiremezsiniz. Omuzun şekli değişir ve "anormal" görünür. Kısmi çıkıkta (sublüksasyon), bu genellikle bir tıklamanın eşlik ettiği belirsiz bir ağrı gibi hissedilir.
4. MUAYENELER VE TEŞHİS
Tanıdan şüphelenmek ve eşlik eden sinir yaralanmalarının olup olmadığını tespit etmek için doktorun iyi bir klinik muayenesi şarttır. Klasik bir radyografi çıkığı ve ayrıca kırık gibi ek yaralanmaları gösterir. İkinci aşamada, özellikle tekrarlayan çıkıklarda kapsül, bağlar ve labrumdaki hasarın görüntülenmesi için kontrastlı CT taraması veya MRI taraması da planlanacaktır.
- Bir klinik olarak iyi Tanıdan şüphelenmek ve eşlik eden sinir yaralanmalarının olup olmadığını tespit etmek için doktor muayenesi şarttır.
- Bir klasik radyografi çıkığı ve ayrıca kırık gibi ek yaralanmaları gösterir
- İkinci aşamada ise özellikle tekrarlayan çıkıklarda ilave bir CT taraması veya MRI taraması Kapsül, bağlar ve labrumdaki hasarı görselleştirmek için kontrastlı planlanabilir.
5. TEDAVİ
Acil servise başvuru sırasında ya da ameliyathanede hafif anesteziyle ya da anestezisiz omuz tekrar yerine yerleştirilir (redüksiyon). Kronik, tekrarlayan instabilitesi olan hastalarda genellikle omuzları kendi başlarına yerine geri itebilirler.
Redüksiyondan sonra genellikle yaklaşık üç hafta süreyle omuz desteği uygulanacaktır. Bu süre zarfında tedavi gören omuz uzmanınızdan randevu alınacaktır.
Hareket kabiliyetinin yeniden kazanılması ve kas güçlendirme egzersizlerinin öğrenilmesi için ilk tedavi olarak fizyoterapi gereklidir.
Daha ileri tedavi tanıya ve görüntülemede bulunan lezyonlara bağlıdır. Daha ileri tedavinin amacı, meydana gelen hasarın onarılmasının yanı sıra yeni çıkıkların önlenmesini sağlamaktır.
Zaten birden fazla çıkık varsa, omuz ekleminde zaten hasar oluşmuş olma ihtimali daha yüksektir (örneğin Bankart yaralanması). İlk çıkık sırasında ne kadar gençseniz, başka çıkıkların gelme olasılığı da o kadar artar. Çıkık ne kadar fazlaysa, eklemin hasar görme olasılığı da o kadar artar ve yaşamın ilerleyen dönemlerinde osteoartrit oluşma olasılığı da o kadar artar. Spor veya mesleki aktiviteleriniz de sizi yeni çıkıklara karşı duyarlı hale getirebilir ve ileri tedavi için belirleyici olabilir (örneğin bir ragbi oyuncusunun yeni çıkık yaşama olasılığı bir koşucuya göre daha yüksektir).
AMELİYAT OLMAYAN TEDAVİ
- Dinlenme, çıkık sonrası ilk 3 haftada omuz korsesi.
- Antiinflamatuar ilaç.
- Fizyoterapi Hareketliliği yeniden sağlamaya, iltihaplanma sürecini ortadan kaldırmaya ve kas geliştirme egzersizlerini öğrenmeye odaklanarak.
- Travmatik olmayan instabilite ve konjenital instabilite durumunda yeterli kas güçlendirmesinin sağlanması için çok uzun süreli fizyoterapiye ihtiyaç duyulacaktır.
Ameliyatsız tedavi hastaların büyük bir kısmı için yeterlidir. Kalıcı, çözümlenemeyen şikayetlerde veya şikayetlerin hızla geri dönmesi durumunda anahtar deliği ameliyatı düşünülmelidir.
AMELİYATLI TEDAVİ
Anahtar deliği ameliyatı: artroskopik bankart onarımı
Anahtar deliği ameliyatı sırasında yırtılan labrum ve kapsül, telli özel tutturucular kullanılarak yuvanın kemiğine (glenoid) yeniden bağlanır. Bu dikiş aynı zamanda bağları da sıkılaştırır. Bu ankrajların artık çıkarılmasına gerek yoktur.
Üst kolun başındaki "girinti" çok büyükse (Hill Sachs yaralanması), ek takviye olarak girintiye bir çapa yerleştirilir ve kapsül ve rotator manşetin bir kısmı buna dikilir. yeniden ifade.
Latarjet prosedürü
Deze open ingreep (met insnede van 8 tal centimeter vooraan op de schouder) wordt meestal uitgevoerd als er bijkomend een stukje bot is afgebroken van de kom of als de schouder opnieuw ontwricht na een vroeger uitgevoerde kijkoperatie. In sommige gevallen wordt dit als eerste keuze operatie uitgevoerd bv. atleten in contactsporten zoals rugby, mensen met een zwaar schouder belastend beroep.
Kürek kemiğinin ön kemik çıkıntısı (korakoid çıkıntı) ayrılarak üzerindeki tendonlarla birlikte omuz yuvasının (glenoid) ön kısmına nakledilir. Bu kemik parçası 2 vidayla sabitlenmiştir. Kemik parçası yuva için daha geniş bir yüzey alanı sağlar, ona bağlanan tendonlar ise omuzun artık yuvadan çıkamaması için ek güç sağlar.
Vidalar, kemik parçasının birlikte gelişmesinden sonra rahatsızlığa neden oluyorsa çıkarılabilir.
Kemik bloğu prosedürü
Anahtar deliği ameliyatı ile dikilerek tekrarlayan posterior çıkıklar, posterior çıkık sonrası kemik kaybı veya latarjet ameliyatı sonrası tekrarlayan çıkıklar sonrasında omuz yuvasına kemik bloğu yerleştirilir. İlyak krest seviyesinden 3x2 cm ölçülerinde bir kemik parçası çıkarılır ve daha sonra soketteki yaralanma seviyesinde yerine vidalanır. Bu şekilde kasenin yüzeyi daha büyük hale getirilir.
ANESTEZİ VE HASTANEDE KALIŞ
Anahtar deliği ameliyatı, lokal anestezi (interskalen blok) ile birlikte kısa bir genel anestezi altında gerçekleştirilir. İşlem sonrasında 1 gece hastanede kalacaksınız.
6. KOMPLİKASYONLAR
Olası komplikasyonları olmayan bir prosedür yoktur, ancak genel olarak komplikasyonlar çok sınırlıdır.
Ancak doğru yapılan bir ameliyattan sonra kalıcı stabilite şansı hiçbir zaman %100 değildir!
- Tekrar rahatsız edin. Anahtar deliği ameliyatı ile dikiş atıldığında risk %15 civarındadır. Özellikle rekabetçi temas sporlarıyla uğraşan genç hastalarda risk en yüksektir. Açık latarjet işleminde tekrarlama şansı %5 civarındadır.
- Anahtar deliği cerrahisinde enfeksiyon neredeyse yok denecek kadar azdır, açık latarjet ameliyatında ise risk çok sınırlıdır. Bu, işlem sırasında bir antibiyotik uygulanarak tahmin edilir.
- Azalan hareketlilik. Başlangıç aşamasında kolun dışarı doğru döndürülme yeteneği her zaman azalır (dış rotasyon). Bu zamanla kendiliğinden kaybolur.
- Tromboflebit veya kan damarı veya sinir hasarı. teorik komplikasyonlardır ancak gerçekte çok nadirdir.
7. REHABİLİTASYON
Ameliyattan sonra 4 ila 6 hafta boyunca omuzluk takacaksınız. Het vastgemaakte labrum en/of het bot moet terug vastgroeien aan het bot van de kom van de schouder. Dit proces neemt ongeveer een 3 tal maanden in beslag en gedurende deze periode is de schouder kwetsbaar.
Fizyoterapi belirli bir programa göre yapılır. Fizyoterapiye başlama zamanlaması yaralanmanın büyüklüğüne ve uygulanan cerrahi tekniğe bağlıdır. Fizyoterapi tedavisine başlamadan önce genellikle 2 ila 4 hafta bekleriz. Hastanede kaldığınız süre boyunca evde bağımsız olarak yapabileceğiniz egzersizler size öğretilecektir.
İlk 3 ay boyunca tüm eforları sınırlamaya çalışıyoruz.
Genel olarak, Latarjet prosedüründen elde edilen rehabilitasyonun hızı, artroskopik Bankart iyileşmesinden biraz daha hızlıdır.
8. GERÇEKLER
- Deneyin acı reçete edilen ağrı kesiciler ve buz uygulamaları ile kontrol altına alınır.
- aşk yaralar temiz ve kuru. Duş alçısı (opsite, tegaderm,..) ile duş alınmasına izin verilir. Dikişler 14 gün sonra evdeki hemşire veya doktorunuz tarafından alınabilir.
- Engellilik. 6 hafta ile 4 ay arasındadır ve işin içeriğine bağlıdır. İşlemden önce bunu doktorunuzla görüşün.
- Araba kullanmak. Her iki elinizle rahatlıkla yön verebildiğinizi hissettiğinizde sürüşe başlayabilirsiniz. Bunu yapabilmek için kolunuzu rahatça omuz seviyesinin üzerine kaldırabilmeniz gerekir. Çoğu insan için bu, işlemden yaklaşık 6 ila 8 hafta sonradır.
- Spora yeniden başlama. Fizyoterapistiniz ve cerrahınız hobilerinize devam etmenin güvenli olduğu zamanı size bildirecektir. Bu, sporun türüne ve onu uyguladığınız seviyeye bağlı olacaktır.
- 1 ila 6. Haftalar: spora izin verilmez, yalnızca eğlenceli kardiyo egzersizlerine izin verilir (örn. egzersiz bisikleti veya koşu bandı).
- 6 ila 16. Hafta: yürüme, bisiklete binme ve yüzme (öncelikle kurbağalama) ağrı eşiği dahilinde kademeli olarak geliştirilebilir.
- 16 ila 24. Hafta: Temas sporları ve top sporlarına yönelik spora özel antrenmanlara başlanabilir.
- 6 aydan itibaren İşlem sonrasında rekabete dönüş planlanabilir.
Sık sorulan sorular
Orthopedisch chirurg – AZ Jan Palfijn Gent
Omuz ve diz cerrahisinde uzmanlaştı
Bu sayfadaki bilgiler Dr. Yves Depaepe tarafından hazırlanmış olup genel tıbbi bilgilendirme amaçlıdır. Kişiselleştirilmiş bir tedavi planı için daima doktorunuza danışın.
